Miasto dzielnica po dzielnicy
Dzielnice miasta jako żywe warstwy historyczne: od mahali Filibe po wielkopłytową Trakiyę. Każde twierdzenie opiera się na wskazanym źródle, a luki są nazwane wprost.
Żadna dzielnica nie pasuje — wyczyść wyszukiwanie lub filtry.
Kontekst szerszego rejonu Isip2 westboro · Public domain Epoka nowoczesna Południe
dzielnice uchodźców z lat 20. XX w
Na południe od linii kolejowej pamięci o fali uchodźców po I wojnie światowej przypominają nazwy dwóch kwartałów: Belomorski – dla Morza Egejskiego Tracji i Vardarski – dla Macedonii Wardarskiej. Kwatery te nabrały kształtu w latach dwudziestych XX wieku, kiedy tysiące wysiedlonych bułgarskich rodzin osiedliło się na południowych krańcach Plovdivu.
Isip2 westboro · Public domain Epoka nowoczesna Północ
kwartał przy północnym węźle kolejowym
Na północnym krańcu Karshiyaki dawna wieś Filipovo znajduje się wokół węzła kolejowego: stacja na linii Plovdiv – Burgas została otwarta 25 maja 1915 r. i skupia odgałęzienia w kierunku Karlowa, Panagyurishte i Saedinenie, do których w 1970 r. dołączył terminal autobusowy Sever. Dzieje wsi przed stacją są słabo udokumentowane w źródłach publicznych.
Realsteel007 · CC BY-SA 4.0 Epoka osmańska Centrum
ocalała mahala osmańska poniżej Nebet Tepe
Pomiędzy Rynkiem Poniedziałkowym, Starym Miastem i bulwarami wschodnimi zachowała się dzielnica z XV-wieczną budowlą mahala. Od wieków Bułgarzy, Ormianie, Turcy i Romowie żyli tu obok siebie – większość mieszkańców identyfikuje się dziś jako Turcy, a pod ulicami znajdują się ślady starożytnej Bramy Wschodniej.
Isip2 westboro · Public domain Epoka socjalistyczna Wschód
późnosocjalistyczny wschód — panele i 22 kondygnacje
Najbardziej wysunięta na wschód zurbanizowana dzielnica Plovdivu została zbudowana pod koniec lat 70. XX wieku: niskie bloki i wieże do 22 pięter na południowym brzegu Maricy, na wschód od Stolipinowa. Dziś dzielnica kursuje po szkołach, przedszkolach i sześciu liniach autobusowych do centrum.
LeeKeoma · Public domain Odrodzenie Epoka nowoczesna Centrum
dzielnica zaginionego wzgórza i browar
Na wschód od centrum, pomiędzy bulwarami Marii Luizy i Hristo Boteva, Kamenitsa nosi nazwę zaginionego wzniesienia, na którym w XVIII – XIX wieku wydobywano kamień budowlany. Od 1881 roku warzy tu browar o tej samej nazwie – jeden z najstarszych zakładów przemysłowych w mieście – a stadion Boteva stanowi kotwicę jego południowego krańca.
Realsteel007 · CC BY-SA 4.0 Epoka osmańska Odrodzenie Centrum
rzemieślnicza „pułapka” alejek, dziś dzielnica kreatywna
Dzielnica pomiędzy Meczetem Dzhumaya a Starym Miastem zachowuje swój plan nawiązujący do osmańskiego miasteczka targowego: wąskie uliczki z nazwami rzemieślniczymi przeplatają się jak pułapka. Do 1652 r. liczba sklepów wynosiła około 880, a po dziesięcioleciach upadku Kapana ponownie pojawiła się w latach 2014–2019 jako dzielnica przemysłów kreatywnych miasta.
Boyan.prodanov · Public domain Epoka osmańska Epoka nowoczesna Północ
„przeciwległy brzeg” — Plovdiv na północ od Maricy
Północny brzeg Maricy był zasiedlony nieprzerwanie od początków XVI wieku i nadal nosi swoją turecką nazwę – „przeciwna strona”. Społeczności sefardyjskie i ormiańskie, bułgarskie mahale z XIX wieku, następnie tereny targowe, hotele i przemysł, które skierowały miasto na północ, znalazły tu swoją kolej.
Botev Plovdiv · CC BY-SA 4.0 Epoka osmańska Epoka socjalistyczna Południe
wieś z 1477 r., która stała się dzielnicą południową
Wzmiankowane już w 1477 roku Komatewo było wioską chrześcijańskich voynuganów z przywilejami z czasów osmańskich — hodowców koni na potrzeby kampanii sułtanów. Przyłączony do Plovdiv w 1969 roku, zachował siatkę wiosek, trzy kościoły trzech wyznań oraz ślady wczesnochrześcijańskiej bazyliki z V wieku.
Bahnfrend · CC BY-SA 4.0 Epoka nowoczesna Południe
„Mały Paryż” — cegielnia, uchodźcy i Betonowy Most
Na południe od linii kolejowej dzielnica rozrosła się wokół cegielni Pawła Kalpakcziewa z 1896 r., a w latach dwudziestych XX wieku przyjęła tysiące trackich uchodźców. Nazwa jest jednocześnie żartem i tęsknotą – „Mały Paryż” klasy robotniczej Plovdivu, połączony z centrum dopiero w 1928 roku betonowym mostem.
Unknown author · Public domain Odrodzenie Centrum
dzielnica ogrodowa pomiędzy dwoma mostami
Pomiędzy mostem Gerdzhika a Kanałem Wioślarskim, od południowego brzegu Maricy do zboczy Bunardzhik i Sahat Tepe, rozciąga się Marasha – niegdyś strefa ogrodów targowych i posiadłości wiejskich. Jego kościół św. Jerzego i szkoła z czasów odrodzenia służyły jako centrum walk kościelno-narodowych i bułgarskiego szkolnictwa w dzielnicy.
Gatanass from Espoo, Finland · CC BY-SA 2.0 Epoka socjalistyczna Zachód
dzielnica wokół najwyższego tepe — od sanktuarium po kolejkę dziecięcą
Najwyższy tepe Plovdivu (307 m) — w starożytności wzgórze nimf ze świątynią Apolla Kendrisosa, w czasach osmańskich Dzhendem tepe, „piekielne wzgórze” — swoją obecną nazwę wziął od młodych brygad, które zaprojektowały je w 1948 r. Wokół niego, na zachodnim krańcu miasta, znajduje się dzielnica o tej samej nazwie z Uniwersytetem Medycznym i koleją dziecięcą na południowym zboczu.
Kontekst szerszego rejonu Isip2 westboro · Public domain Epoka nowoczesna Epoka socjalistyczna Zachód
wieś Michkur, kolonia Tołstoja i zachodni kraniec
Najbardziej wysuniętą na zachód dzielnicą Plovdivu jest dawna wioska: do 1934 r. nazywana Michkur, przyłączona do miasta w 1969 r. Najciekawszym jej oddziałem jest kolonia rolnicza Tołstoja, która od 1926 r. uprawiała tu 264 dekary – ziemię, na której później założono miejscowe kołchozy.
Община Пловдив, Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 Epoka socjalistyczna Zachód
zachodnia dzielnica pomiędzy Dzhendem tepe a Kanałem Wioślarskim
Pomiędzy zachodnimi zboczami Wzgórza Młodzieży, linią kolejową w Sofii i parkiem Kanału Wioślarskiego znajduje się Hristo Smirnenski — czwarta część dwóch warstw budynków: ceglanej spółdzielni z lat 50.–60. XX wieku i bloków panelowych z lat 60.–80. XX w., rozdzielonych ulicą Tsarevets.
VladislavNedelev · CC BY-SA 3.0 Odrodzenie Centrum
sześć tysiącleci miasta na trzech wzgórzach
Architektoniczno-historyczny rezerwat na wzgórzach Nebet, Dzhambaz i Taksim to najstarsze zamieszkałe centrum Plovdivu: osada z około 4000 lat p.n.e., starożytny akropol i rezydencje z epoki odrodzenia w jednej dzielnicy. Rezerwat zajmuje powierzchnię około 35 hektarów i od 2004 roku znajduje się na wstępnej liście UNESCO.
Isip2 westboro · Public domain Epoka nowoczesna Epoka socjalistyczna Wschód
dzielnica, którą miasto stworzyło w 1889 roku — i którą nadal zawdzięcza
Stolipinovo zaczęło się od decyzji rady miejskiej Plovdivu z 1889 r. o przeniesieniu około 350 Romów z miasta do „nowej wioski” dwa kilometry na wschód. Dziś jest domem dla dziesiątek tysięcy – muzułmańskich i chrześcijańskich społeczności romskich, z których wiele identyfikuje się jako Turcy. Dzielnica ta jest nierozerwalnie związana z historią Plovdivu: historia ta obejmuje decyzje miejskie, powódź w 1957 r., bloki panelowe i utrzymujące się nierówności.
futura · CC BY 3.0 Epoka socjalistyczna Wschód
miasto panelowe z lat 70. XX w. — 252 bloki, 60 000 sąsiadów
Zaprojektowany w 1968 roku przez zespół architekta Iwana Popowa w odpowiedzi na narastający kryzys mieszkaniowy w Plovdivie, kompleks Trakiya rozpoczął się w 1973 roku. Obecnie jest to trzecia co do wielkości dzielnica panelowa w Bułgarii: 252 bloki z 770 wejściami w 13 dzielnicach, około 60 000 mieszkańców, park Lauta – i własna tożsamość miejska.
Kontekst szerszego rejonu Isip2 westboro · Public domain Epoka nowoczesna Północ
dzielnica nazwana na cześć przemysłu cukrowniczego Karshiyaka
Na zachodnim krańcu Karshiyaki, pomiędzy linią kolejową Filipovo a bulwarem Wasila Aprilowa, dzielnica Zaharna Fabrika nosi nazwę sąsiedniej fabryki wyrobów cukrowniczych Kristal. Nabrał kształtu w drugiej połowie lat trzydziestych XX wieku jako dzielnica robotnicza przemysłowego północnego brzegu.
Wpisy dzielnicowe korzystają z istniejących miejsc, opowieści i źródeł; tam gdzie dokumentacja jest fragmentaryczna, powiedziano to wprost.